دستگاه ترمال سایکلر یا PCR Thermocycler یکی از تجهیزات اصلی آزمایشگاههای بیوتکنولوژی و زیست شناسی سلولی مولکولی است که با ایجاد چرخههای دقیق دمایی، فرآیند تقویت و تکثیر نوکلئیک اسید (DNA و RNA) را امکانپذیر میکند. این دستگاه با کنترل مرحلهای دما در واکنش زنجیرهای پلیمراز (PCR)، نقش کلیدی در آزمایشهای تشخیصی، تحقیقاتی و آموزشی دارد.
دقت کنترل دما، یکنواختی حرارتی و قابلیت برنامهریزی از مهمترین عواملی هستند که کیفیت نتایج PCR را تحت تأثیر قرار میدهند. به همین دلیل، هنگام انتخاب و خرید دستگاه pcr باید به عواملی مانند نرخ رمپ، یکنواختی دما در چاهک ها، صحت دما، داینامیک بودن برنامه دهی، محدوده گرادیان دما و امکانات کنترلی دستگاه توجه ویژه داشت.
اجزای دستگاه پی سی آر از چند بخش اصلی تشکیل شده است که عملکرد صحیح هرکدام تأثیر مستقیمی بر کیفیت و تکرار پذیری نتایج PCR دارد. ترموسایکلر ایرانی ساخت شرکت دناژن تجهیز نیز با در نظر گرفتن این اجزا با کیفیتی عالی طراحی و تولید شدهاند.
1. بلاک واکنش (Thermal Block): محل قرارگیری تیوبها یا پلیتهای واکنش است و یکنواختی دمایی آن نقش مهمی در موفقیت تکثیر DNA دارد.
2. درب گرمشونده (Heated Lid): این بخش با اعمال فشار و دمای کنترلشده روی تیوبها، از تبخیر نمونه و تغییر حجم واکنش در دماهای بالا جلوگیری میکند؛ عاملی مهم برای دقت نتایج PCR.
3. رابط کاربری و صفحه نمایش لمسی: برای تعریف، ویرایش و اجرای پروتکلهای PCR استفاده میشود و کاربری سادهتر دستگاه را برای اپراتور فراهم میکند.
4. درگاههای ارتباطی (مانند USB): امکان انتقال برنامهها، ذخیره دادهها یا بهروزرسانی تنظیمات دستگاه را فراهم میکنند.
5. سیستم تهویه و خنکسازی: جهت کنترل دمای داخلی دستگاه و افزایش پایداری عملکرد در استفادههای طولانیمدت طراحی شده است.
برای دستیابی به نتایج قابل اعتماد در واکنش PCR، علاوه بر انتخاب مواد مصرفی مناسب، نحوه استفاده از ترموسایکلر نیز اهمیت بالایی دارد. رعایت برخی نکات ساده میتواند به بهبود تکرارپذیری نتایج و افزایش عمر مفید دستگاه کمک کند: